In een paar jaar tijd was de arbeidsmarkt compleet veranderd

Sandra aan de ontbijttafel in het pension

Sandra (45) runde samen met haar partner Tom vier jaar een pension in Duitsland. Toen zij in 2012 terugkwam in Nederland, bleek de arbeidsmarkt behoorlijk veranderd. 

Sandra is lid-vrijwilligster bij de webredactie van WerkVinden 2.0, een initiatief van en voor werkzoekenden. Daarnaast heeft zij verschillende tijdelijke banen. Samen met Tom woont zij in Alphen aan den Rijn.

Haar ambitie: een veelzijdige baan als office manager of vergelijkbaar: in elk geval een combinatie van organisatorische en secretariële/administratieve taken. Het liefst ook nog met gebruik van talen, met name Duits.

Lange aanloopfase

Tom en ik liepen al langere tijd rond met het gevoel “is dit het nu?” en wilden graag dichter bij de natuur zijn. Een pension runnen leek ons een goede mogelijkheid om deze manier van leven te realiseren. In eerste instantie hebben we naar meerdere landen gekeken, o.a. Canada en Ierland. Waar we vooral op letten was ligging van het pension, of het pand in goede staat was en hoe de markt voor toerisme was. Uiteindelijk kwamen we bij Duitsland uit, en ook daar zijn we niet over één nacht ijs gegaan. We hebben heel wat pensions bezocht voordat we onze keuze maakten. We wilden namelijk een pension dat nog in bedrijf was, zodat we niet op nul hoefden te beginnen.

Het werd een pension met acht kamers in de prachtige regio Hunsrück, tussen de Moezel en de Rijn.

Moeizame start

In juni 2008 gingen we open. Dat was later dan we hadden gewild en te laat om volop te kunnen profiteren van het vakantieseizoen. Bovendien liep het pension in de periode voor de overname niet zo heel goed, waardoor we toch nog bijna op nul moesten beginnen.

Helaas werd net dat jaar de crisis duidelijk voelbaar. We hadden relatief veel uitgaven hadden en weinig inkomsten; op termijn een onhoudbare situatie. We zagen al snel in dat één van ons een “gewone” baan zou moeten zoeken, in Duitsland óf in Nederland.

Tom kon weer aan de slag bij zijn oude werkgever en keerde terug naar Nederland. Sandra bleef in Duitsland om het pension te runnen zodat ze er op financieel vlak niet bij in zouden schieten.

Bijna elk weekend kwam Tom over om te helpen in het pension: vrijdagmiddag heen, zondag terug.

Olie en hout

Het grootste deel van de tijd stond ik er natuurlijk alleen voor in het pension en in het begin stuitte ik op allerlei zaken waar ik helemaal geen ervaring mee had. Zo stookten we bijvoorbeeld op olie en hout.Tja, dat was toch even iets anders dan de vertrouwde cv-ketel. Gelukkig waren de mensen uit het dorp erg behulpzaam.

Het dorp was klein, 450 inwoners, en het was best een klus om als nieuwkomer mijn plekje te vinden. Ik heb daar veel energie in gestoken, o.a. door actief mee te doen aan de lokale activiteiten. En natuurlijk door het dialect te leren begrijpen! Omdat ik in Nederland voor een Duits bedrijf had gewerkt, was mijn Duits best aardig, dacht ik….. Het zware dialect had echter bijzonder weinig met mijn keurige school-Duits te maken. Dat was dus even omschakelen.

Sandra’s inspanningen hadden resultaat. Zij integreerde goed in het dorp en raakte bedreven in het omgaan met alle onverwachte zaken waarmee je als pensionhouder nu eenmaal te maken hebt.

24/7

Het pension in Duitsland

Het ging best goed met het pension, vooral nadat we besloten hadden ons niet alleen op vakantiegangers te richten, maar ook op mensen die voor hun werk langere tijd in de regio moesten verblijven. Dat zorgde voor stabielere inkomsten. Naarmate de mensen uit het dorp mij beter leerden kennen, kregen we ook meer gasten via hen.

Vrije tijd had ik weinig. Je kunt gerust stellen dat ik 24/7 aan het werk was. Als pensionhouder ben je immers manager, secretaresse, gastvrouw en klusjesvrouw tegelijk. Ik zag wel in dat ik dat geen jaren vol zou houden. 

Knoop doorhakken

Het was duidelijk dat het pension, ondanks alle verbeteringen, nooit rendabel genoeg zou worden om met z’n tweeën van te leven. We hadden afgesproken dat we er mee zouden stoppen op het moment dat het financieel nog verantwoord was. Daar stond ik volledig achter, maar toch was het voor mij een besluit waar ik lang tegenaan heb gehikt; ik voelde me thuis in het dorp en was gaan houden van het leven daar.

Uiteindelijk hebben we de knoop doorgehakt en in de zomer van 2012 ben ik teruggegaan naar Nederland.

Wennen

Het heeft een tijd geduurd voordat ik weer “geland” was in Nederland. Ik moest enorm wennen aan de drukte en de anonimiteit. Door het harde werken en doordat ik zoveel energie had gestoken in het integreren in Duitsland, had ik gebeurtenissen in Nederland maar zijdelings meegekregen. De eerste tijd voelde ik me echt een vreemde in eigen land. 

Arbeidsmarkt

Ik ging op zoek naar een baan als secretaresse/office manager Naar mijn idee had ik veel te bieden: mijn eerdere werkervaring in Nederland, aangevuld met die enorme variatie aan werkzaamheden die ik als pensionhoudster had gedaan. En, niet te vergeten, een flinke portie levenservaring, zelfstandigheid, doorzettingsvermogen en een uitstekende beheersing van de Duitse taal.

Ik was er op voorbereid dat het op de arbeidsmarkt niet meteen van een leien dakje zou gaan, maar dat het zó lastig zou zijn om een baan in mijn richting te vinden, had ik niet verwacht. Er waren soms wel driehonderd sollicitanten en mijn cv sprak dan blijkbaar toch niet voldoende aan. Ook de uitzendbranche was naar mijn idee erg veranderd. Ik was nog gewend om persoonlijk te woord gestaan te worden, maar nu werd ik alleen nog maar doorverwezen naar de website. Ik vond dat minder prettig.

Terwijl ik dacht dat mijn ervaring als zelfstandig ondernemer in het buitenland een meerwaarde zou hebben, bleek het tegendeel het geval te zijn. De meeste werkgevers toonden weinig interesse in wat ik daar gedaan had. Soms had ik tijdens sollicitatiegesprekken zelfs het gevoel dat ik mijn keuzes en mijn terugkeer naar Nederland moest verdedigen.

Dat laatste speelde overigens niet alleen bij sollicitaties, maar ook in het dagelijks leven.

Natuurlijk waren er mensen die oprechte belangstelling hadden voor mijn ervaringen, maar ook in de familie en kennissenkring heb ik meegemaakt dat men mij wat meewarig bekeek, zo van “Ach, het Duitse avontuur is mislukt”. Dat is zo anders dan hoe ik het zelf voel. Voor mij was het een geweldige ervaring die ik voor geen goud had willen missen!

Aan de slag

Stilzitten is niets voor mij, dus heb ik vanaf het begin van alles aangepakt, zowel tijdelijke banen  als vrijwilligerswerk. Ik vind het belangrijk om in het arbeidsproces te blijven. Verder besteed ik aardig wat tijd aan het volgen van relevante workshops en aan netwerken. Volgens mij is dat nu dé manier om aan een leuke baan te komen.

Toekomst

Alphen is prima, maar natuurlijk hebben Tom en ik het er weleens over om landelijker te gaan wonen. Dat blijft toch trekken. Ik denk wel dat we de komende jaren nog in de randstad zullen blijven, in verband met werk.

Mijn droombaan heb ik nog niet gevonden, nee, maar ik blijf gewoon verder zoeken en heb er vertrouwen in dat het gaat lukken; de aanhouder wint!

Het LinkedIn profiel van Sandra

Ik zit nog midden in de opstartfase

Na drie jaar in de VS, verhuisde Barbara (41) deze zomer samen met haar man en dochters (7 en 9) terug naar Nederland. Barbara is Life Coach en mindfulness trainer en heeft een eigen praktijk in Amsterdam.
Ik sprak met haar over de tijd in de VS en over de terugkeer naar Nederland.

Waarom de VS?
Mijn man kreeg de mogelijkheid om in Boston voor zijn (Nederlandse) werkgever een Amerikaanse tak op te zetten. We hebben toen ons huis in Laren verkocht en zijn met het hele gezin vertrokken. We wisten dat het om een project voor een paar jaar ging, maar in ons achterhoofd hielden we de optie open om ons voor een langere periode of misschien wel definitief in de VS te vestigen.

Verpleging
Voordat we vertrokken werkte ik part time als verpleegkundige - ik ben gespecialiseerd kinder- en oncologieverpleegkundige. Daarnaast had ik mijn eigen coachpraktijk. Eigenlijk begon die praktijk net lekker te lopen; wat dat betreft was het misschien niet zo’n handig moment om te vertrekken.

Toen we een paar maanden in de VS waren, kreeg ik mijn werkvergunning. Ik heb serieus overwogen of ik weer als verpleegkundige aan de slag zou gaan, maar omdat ik dan eerst een aantal verplichte examens zou moeten afleggen én omdat ik eigenlijk wel uit de verpleging wilde, heb ik dat uiteindelijk niet gedaan.
Op een gegeven moment kreeg ik van een vriendin in Nederland de tip om te checken of mijn BIG-registratie geactualiseerd moest worden. Dat bleek via DigiD te gaan. Omdat mijn DigiD niet meer werkte en het niet mogelijk was vanuit het buitenland online een nieuwe aan te vragen, heb ik dat toen laten zitten. “Dat komt later wel”, dacht ik.

Zo eenvoudig bleek dit echter niet te zijn. Inmiddels is de deadline voor herregistratie voorbij. Hierdoor is Barbara uitgeschreven uit het BIG-register en is haar bevoegdheid om als verpleegkundige te werken, vervallen.

Om mij opnieuw te kunnen registreren, zou ik een scholingstraject moeten volgen. Ik heb besloten om dat niet te doen. Aan de ene kant is het wel een raar idee dat ik dit beroep niet meer mag uitoefenen, maar aan de andere kant geeft het me ook een gevoel van vrijheid. Ik kan me nu helemaal op mijn bedrijf storten en heb geen excuus meer om dat niet te doen.

Coaching in de VS
Tijdens mijn verblijf in Boston heb ik een aantal trainingen gevolgd waar ik in mijn werk als coach veel aan heb, zoals yoga voor kinderen en een vijfdaags programma Mindfulness Based Stress Reduction.
Thema’s die erg actueel zijn in de VS, zijn het “dertigers dilemma” en de invloed van de sociale media op ons zelfbeeld. Op die gebieden heb ik nieuwe inzichten opgedaan, die ik zeker in mijn coachpraktijk kan gebruiken.

Hoewel ik die drie jaar in Boston best wat mensen heb begeleid, bleek het niet zo gemakkelijk mijn coachpraktijk uit te bouwen. Om te beginnen was het best lastig om mijn Nederlandse opleidingen en werkervaring te vertalen naar de Amerikaanse markt. Alleen al het schoolsysteem is daar heel anders.
Daar komt bij dat veel mensen in de VS hun eigen psycholoog hebben waardoor ze minder behoefte hebben aan een coach. Wat ongetwijfeld meespeelt, is dat de kosten van de psycholoog vaak worden vergoed door de ziektekostenverzekering. In het bedrijfsleven zie je wel executive coaches, maar dat is niet echt mijn vakgebied. De mensen die ik in Boston heb gecoacht, waren veelal buitenlanders, net als ik.
Nu ik terugkijk, denk ik dat ik er misschien harder aan had moeten trekken om mijn praktijk daar echt van de grond te krijgen. Dan had ik er waarschijnlijk meer uit kunnen halen. Maar ach, het is gegaan zoals het gegaan is. Ik heb veel tijd gehad voor mezelf en dat is ook goed geweest. Ik heb mezelf beter leren kennen en o.a. gemerkt dat ik sterker ben dan ik dacht.

Terug naar Nederland
Intussen hadden Barbara en haar man besloten dat zij niet nog jaren in de VS wilden blijven. Toen hij een mooie baan in Nederland aangeboden kreeg, was de keuze dan ook snel gemaakt. Ze huurden een huis in Amsterdam in een buurt waar ze zichzelf voorlopig wel zien wonen. Barbara vond een geschikte praktijkruimte niet al te ver van huis.

De verhuizing terug naar Nederland is eigenlijk tamelijk rimpelloos verlopen: de kinderen hebben het naar hun zin, mijn man heeft een leuke baan en ik ben blij met mijn sociale leven hier. Zo vind ik het heerlijk dat ik gewoon weer met mijn zussen kan afspreken.

Wat mijn praktijk betreft zit ik echt nog in de opbouwfase. Ik ben nu vooral bezig met ruchtbaarheid geven aan wat ik doe. Amsterdam is wat mij betreft de perfecte basis. Ik voel me hier helemaal thuis en kan me voor mijn gevoel profileren op een manier die bij mij past.
Een aantal oude contacten heb ik intussen weer aangehaald en sinds kort zit ik in een intervisiegroep. Dat is enorm inspirerend. Daarnaast doe ik vrijwilligerswerk.
Ik zie wel in dat het tijd gaat kosten om mijn netwerk - en dus mijn bedrijf - verder uit te bouwen. Zeker een jaar of twee, schat ik zo.
Natuurlijk vraag ik me weleens af waar ik nu zou staan met mijn praktijk als ik niet naar het buitenland was vertrokken. Dan had ik immers die onderbreking niet gehad.

Tip voor andere remigranten
Als ik van tevoren had geweten dat ik na drie jaar terug zou gaan naar Nederland, was ik denk ik actiever geweest met het onderhouden en uitbouwen van contacten hier. Of misschien was ik wel vast via internet een opleiding in Nederland gaan doen. Dit zou ik ook als tip willen meegeven aan mensen die weten of vermoeden dat ze na een aantal jaren in het buitenland weer in Nederland gaan wonen: blijf je Nederlandse netwerk onderhouden!

Toekomst
Mijn wens is dat mijn praktijk, Hammertime Coaching, over een paar jaar lekker draait. Ik werk daar dan vier dagen per week en daarnaast treed ik af en toe op als gastspreker en geef ik op vrijwillige basis groepsmeditaties. Verder hoop ik dat we dan een eigen huis hebben in de buurt waar we nu al wonen, misschien wel met een mooie praktijkruimte erbij. Dat zou ideaal zijn.

Voor meer informatie: www.hammertime-coaching.nl
Barbara blogt op www.Barbaraboston2011.wordpress.com

Terugkeer op de Nederlandse arbeidsmarkt

Voor een serie portretten ben ik op zoek naar mensen die een aantal jaren in het buitenland hebben gewoond en gewerkt en vervolgens weer in Nederland zijn gaan wonen en hier op zoek gingen naar werk.

Welke waarde heeft buitenlandervaring op de Nederlandse arbeidsmarkt? Een zoektochtje op internet leidt vooral naar informatie voor potentiële uitwisselingsstudenten en het belang van buitenlandervaring op het cv van hoogopgeleide starters op de arbeidsmarkt (in bepaalde branches).

Op een Vlaamse site (jobat.be) worden o.a. de volgende pluspunten van buitenlandervaring genoemd:
-open mindset
-uit je comfortzone durven stappen, ondernemend zijn
-flexibiliteit en zelfstandigheid
-betere ontwikkeling vaardigheden en attitude
-kunnen omgaan met cultuurverschillen

Best een mooi rijtje, toch? Maar gelden deze pluspunten alleen voor starters op de arbeidsmarkt of ook voor mensen die, zoals ik, ergens in de loop van hun werkende leven een aantal jaren in het buitenland werken en daarna terugkeren?

Gelukkig kom ik vaak mensen tegen die vinden dat buitenlandervaring - gecombineerd met een solide vakkennis - van waarde is. Ik krijg echter ook wel eens minder positieve reacties. Zo heb ik, vooral net na terugkeer, bij een aantal (werk)intermediairs meegemaakt dat mijn jaren in het buitenland als het ware niet meetelden. OK, dat komt op meerdere gebieden voor. Het is immers ook een heel gedoe om schadevrije jaren in het buitenland goedgekeurd te krijgen door een autoverzekeraar en er zijn nog wel meer voorbeelden te bedenken. We kunnen bijna heel Europa doorreizen zonder te merken dat er grenzen bestaan, maar wie (r)emigreert, merkt direct dat de landsgrenzen nog volop aanwezig zijn.

Maar goed, ik heb me dus verbaasd over sommige reacties. Alsof ik me zes jaar lang alleen maar bezig had gehouden met *sneeuwschuiven rond het huis. Toch heb ik geen seconde spijt gehad; niet van mijn jaren in Noorwegen en ook niet van mijn terugkeer. (R)emigreren is loslaten. Dat brengt onzekerheid met zich mee, maar ook vrijheid. Het maakt het makkelijker om bepaalde stappen te zetten, in mijn geval het gaan werken als zelfstandige.

Niet alleen omdat ik zelf een werkende teruggekeerde ben, maar ook vanuit mijn vak als loopbaancoach ben ik benieuwd hoe anderen dit ervaren (hebben); mensen die een periode in een ander land gewoond en gewerkt hebben en daarna terug zijn gegaan naar Nederland. Daar moeten er er toch aardig wat van rondlopen.

Wil jij jouw verhaal vertellen d.m.v. een portret op deze site? Neem dan contact met mij op via emmyvangraft(at)gmail.com of laat je contactgegevens achter in een berichtje hieronder. Ik zou het leuk vinden om mensen in uiteenlopende situaties te interviewen (soort werk, leeftijd, emigratieland, samenstelling huishouden, duur van het verblijf in het buitenland, etc.)

NB: reacties op het blog worden gescreend en zijn daarom niet direct zichtbaar.


Mijn werkstappen:
Voor vertrek: re-integratiecoach en loopbaancoach in loondienst
In Noorwegen (2007-2013): HRM adviseur in loondienst
Na terugkeer: zelfstandig arbeidsdeskundige, re-integratiecoach, loopbaancoach

Persoonlijke situatie:
Samenwonend (voor vertrek, in het buitenland en na terugkeer - met dezelfde partner)
Leeftijd bij vertrek: 38 - Leeftijd bij terugkomst: 44


*Bij het sneeuwschuiven had ik de volgende vaardigheden nodig:
-uithoudingsvermogen (want soms veel sneeuw)
-repetitieve werkzaamheden kunnen volhouden (idem)
-creatieve oplossingen bedenken (waar laat ik al die sneeuw?)
-planmatig werken (waar dump ik de eerste sneeuw zodat ik ook aan het einde de sneeuw nog kwijt kan?)

Inclusieve arbeidsmarkt - wat kunnen we leren van Noorwegen?

Het is de laatste tijd een hot item hier in Nederland, de inclusieve arbeidsmarkt. Hoe gaan we die realiseren? En is de participatiesamenleving waar nu naar gestreefd wordt, daarin een hulpmiddel of eerder een belemmering? “De burgers” moeten het samen doen, liefst zonder steun van de overheid. Worden we daar meer includerend van, of juist niet?

In Noorwegen, toch een beetje mijn tweede thuisland, staat het onderwerp “inclusieve arbeidsmarkt” al sinds 2001 op de politieke agenda. Je mag dus verwachten dat ze al het één en ander bereikt hebben. Temeer omdat in Noorwegen het collectieve gevoel een groot goed is en gelijk(waardig)heid een begrip dat er met de paplepel wordt ingegoten. Kortom: “met elkaar - voor elkaar” en ook nog eens met een stevig sociaal vangnet achter de hand. Als includering ergens zou moeten slagen, is het wel in Noorwegen.

Helaas, de werkelijkheid is anders. Onderzoeken wijzen keer op keer uit dat het nog niet zo erg is opgeschoten met het includeren van mensen met een “arbeidsbeperking”. Tja, dat woord helpt natuurlijk ook al niet....

Wat is nu het probleem? Er zijn best werkgevers die willen. Omdat ze hun steentje willen bijdragen aan de maatschappij of omdat ze gewoon vinden dat een zogeheten arbeidsbeperking in de praktijk helemaal geen beperking hoeft te zijn. Maar als puntje bij paaltje komt, blijkt het niet zo eenvoudig. Via de standaard wervingskanalen kunnen ze de mensen met een arbeidsbeperking niet vinden. En als ze ze wel vinden, wordt het opeens toch een beetje eng. Wat als het niet goed gaat? Dan toch maar liever kiezen voor het veilige, bekende?

Daar komen mijn vroegere collega’s uit de re-integratiebranche in beeld. Als zij kandidaten aandragen, blijken werkgevers eerder bereid mensen een kans te bieden. Omdat iemand in staat is over te dragen wat ze allemaal wél kunnen, omdat iemand de weg wijst in het woud van wetgeving en subsidie, omdat iemand werkgever en werknemer helpt te passen, meten en schaven tot er een optimale match is tussen werkinhoud en capaciteiten. Dit is een arbeidsintensief proces waarin van alle betrokkenen inzet wordt gevraagd: van de werkgever om met andere ogen naar de eigen organisatie te kijken en misschien niet koste wat het kost vast te houden aan strakke functieomschrijvingen en de overtuiging dat de mens zich moet aanpassen aan de functie en niet andersom; van de collega’s die op een andere manier moeten samenwerken; van de nieuwe medewerker die zijn plaats moet vinden in een onbekend systeem; van de re-integratieconsulent die al zijn kennis en vaardigheden uit de kast moet halen om dit proces te coördineren. En, last but not least, van de overheid, die een financiële bijdrage levert zodat noodzakelijke aanpassingen gedaan kunnen worden. Want de realiteit is dat dat meestal nodig is, of het nu gaat om hulpmiddelen, toegankelijkheid, opleiding of extra begeleiding. Ja, dat kost geld, maar het is een investering die zich terugverdient- zowel op individueel als op maatschappelijk niveau.

Wat we van Noorwegen kunnen leren, is dat een inclusieve arbeidsmarkt niet iets is wat je zomaar eventjes regelt. Het vraagt veel tijd, kennis en kunde. Het vraagt om inzet en participatie - van ons allemaal, de overheid incluis.

Dresscode

De grootste cultuurverschillen zitten vaak in kleine dingen. Als je langere tijd in een ander land woont, gaan je gewoontes opvallen waar je aanvankelijk geen erg in had. Aan sommige daarvan wen je snel genoeg, andere verrassen je keer op keer.
Zo heeft het lang geduurd tot ik er aan gewend was dat Noren veelal casual gekleed naar sollicitatiegesprekken gaan. Ik heb het dan niet over de grote corporate bedrijven waar men altijd in pak loopt, dus de sollicitanten ook, maar over de gemiddelde Noor op sollicitatie bij een gemiddeld bedrijf. Niks extra optuigen, gewoon hupsakee vanaf je werkplek naar je sollicitatie en weer terug. Wel zo ontspannen eigenlijk.

Ook naar seminars en andere vakbijeenkomsten ga je gewoon zoals je bent. Toen ik hier in Nederland dan ook voor het eerst naar een wat groter seminar/netwerkbijeenkomst ging, kreeg ik een echte cultuurshock. Overal waar ik keek: pakken, pakken, pakken, bij voorkeur donkergrijs of donkerblauw of iets daartussenin. Hoera, we gaan netwerken, maar eerst creëren we even afstand. Verder zorgen we er voor dat we niet zo gemakkelijk van elkaar te onderscheiden zijn...
Vreemd eigenlijk, als je er over nadenkt. Vreemd ook dat me dat vroeger nooit zo opgevallen was.

Zijn Noren dan niet geïnteresseerd in kleding en uiterlijk? O jawel! Wacht maar tot ze een feestje hebben. Dan zijn de pakken, jurken, sieraden en mooie schoenen niet aan te slepen. En dan heb ik het niet alleen over bijzondere feesten zoals een huwelijk of bedrijfsjubileum, maar ook over gewoon een avondje eten met de afdeling net voor de zomervakantie. Of ik me weleens underdressed gevoeld heb? Zeker weten.

Eigenlijk hebben Nederland en Noorwegen bijna tegengestelde gewoontes als het om kleding gaat. Hier ben je op je werk netjes, en thuis ga je over op comfortabel. Voor de verjaardag van - pak 'm beet - je schoonzus wil je best iets leuks uit de kast trekken, maar je gaat niet eerst een dag winkelen en dan nog eens drie uur voor de spiegel staan voor je de deur uit gaat. In Noorwegen is het precies andersom. Zou dit iets zeggen over de Noren en over ons?

En, al een beetje gewend?

Gisteren was het precies vier weken geleden dat we op Østbyveien de vloer dweilden, de laatste dingen in één van onze drie enorme tassen stouwden en de katten in hun reismand opsloten. Hoe ziet het leven er na vier weken Nederland uit? John zit op zijn computer te tikken, ik op de mijne en de katten slapen. Lekker ontspannen dus.

Maar is er niet een hoop te regelen dan? Ja, er is veel te doen, dat zal ik niet ontkennen. Gelukkig hadden we alle spullen in de paasvakantie laten overkomen zodat het grove verhuiswerk al achter de rug was. Dat leek ons destijds een goed idee en dat was het ook. Ook handig was dat we nog steeds een Nederlandse bankrekening en telefoon hadden. Tip voor emigranten die vermoeden dat ze misschien wel weer een keer in Nederland gaan wonen: houd je bankrekening aan en neem een prepaid kaart met een Nederlands nummer; dat maakt veel dingen bij terugkeer een stuk makkelijker.

Intussen begin ik steeds meer te "bestaan" hier. De DigId, de persoonlijke OV-chip, de bonuskaart, de bibliotheekpas, ik heb ze allemaal. De eerste telefonische verkoper heb ik ook al aan de lijn gehad. Het is gedaan met het anonieme leventje!

Weer een beetje gewend aan de drukte en de files? Tja, die files, went dat ooit? We werden er al snel aan herinnerd dat het slim is om de situatie op de weg te checken voor we van huis gaan. En/of op het spoor natuurlijk. Ook daar is weinig veranderd. De NS zet nog steeds bussen in. Over de NS gesproken: de eerste keer dat ik op Utrecht CS was, dacht ik "Jee, wat een boel mensen". Alles krioelde door elkaar en ik liep daar zombie-achtig rond op zoek naar de in-/uitcheckpaal en het juiste spoor. Maar de tweede keer krioelde het al wat minder en nu merk ik er niets meer van.

"Ik herken mijn eigen land niet meer", zeggen veel terugkeerders. Ik kan me daar iets bij voorstellen als je lang weg bent geweest, met geen of weinig bezoeken aan Nederland, en in een compleet andere cultuur hebt geleefd. Maar zes jaar Noorwegen met regelmatige bezoekjes over en weer heeft weinig vervreemding teweeg gebracht. Is dat gek? Ik weet het niet. Makkelijk is het wel.

Vrijheid

Goed, sinds een paar maanden zijn wij dus eigenaar van een huis in Nederland en met eigenaar bedoel ik dat de woning echt van ons is en niet van de bank. Dat is heel prettig, maar het is ook beetje gek. Als iemand voor ons vertrek naar Noorwegen tegen mij had gezegd "over zes jaar komen jullie terug naar Nederland en dan ga je lekker hypotheekvrij in een appartement wonen", denk ik dat ik die persoon hard had uitgelachen. Hier is dus geen lange termijnplanning aan te pas gekomen. Hoe is dit dan toch mogelijk? Wat hebben we gedaan (of gelaten)?

De lotto hebben we niet gewonnen. Ook hadden we geen spaarrekening ter grootte van een woning toen we naar Noorwegen vertrokken. Wel hadden we wat reserves en een kleine winst uit de verkoop van ons huis (ja, zo ging dat toen nog). De meeste reserves verdwenen al vrij snel in een Noors huis, aangezien het in Noorwegen gebruikelijk is om maximaal 80% te lenen. Zo zaten onze kronen in Noorse stenen, of eigenlijk in hout... Daar bleken ze heel goed te zitten, want de huizenprijzen stegen. Dat doen ze overigens nog steeds, hoewel sommige analisten de grote kentering al een tijdje aankondigen. Tegelijkertijd kelderden de prijzen in Nederland; dat weet u natuurlijk, sorry dat ik het er nog eens in wrijf. Dit hadden wij vantevoren allemaal niet kunnen bedenken. Een toevalligheid in ons voordeel dus.
Natuurlijk hebben we het lot een handje geholpen. Bijvoorbeeld door twee jaar geleden toch maar niet die nieuwe auto te kopen maar rond te blijven rijden in ons oude koekblikje. Dat zijn toch weer wat vierkante metertjes. En gewoon door minder uit te geven dan er binnenkwam.

Zonder deze combinatie van spaarzaamheid en toeval waren onze woonmogelijkheden in Nederland trouwens een stuk beperkter geweest. Niet zo verrassend misschien, maar toch iets waar we van te voren niet echt bij stil hadden gestaan. Wie vanuit Nederland naar een ander land verhuist, is meestal ingesteld op financiële onzekerheid. Wie overweegt terug te gaan, moet er rekening mee houden dat het bij een verhuizing in omgekeerde richting precies hetzelfde werkt.
Tijdens onze zoektocht naar een geschikt huis bekeken we de mogelijkheden voor een hypotheek. Niet voor een heel huis, maar voor ongeveer één vijfde deel van de aankoopprijs. We kwamen er toen al snel achter dat we exact 0 Euro konden lenen om de doodeenvoudige reden dat we geen vaste baan hadden in Nederland.

Logisch, zegt u?
Ik weet het niet. Wat de bank eigenlijk zegt is: sorry hoor, jullie mogen dan volwassen mensen zijn met een goede opleiding die al meer dan 20 jaar onafgebroken hebben gewerkt, één van jullie zelfs in een beroep waar de vraag nog steeds groot is, maar wij hebben er toch geen vertrouwen in dat jullie in staat zullen zijn ons maandelijks een -relatief klein, zo klein dat je voor datzelfde bedrag nog geen kippenhok kunt huren- vast bedrag te betalen. En omdat jullie dus niet gaan betalen, zegt de bank, zullen wij dat huis straks gedwongen moeten verkopen. Dat is echt niet gunstig voor ons hoor; nee, één vijfde deel van de aankoopprijs, dat is een véél te groot risico.
Is dit echt logisch?

Hoe dan ook, we kochten zonder hypotheek. Waarmee we en passant ook de niet geringe kosten voor "advies" en voor het afsluiten van een hypotheekakte uitspaarden. We hoeven ons niet meer druk te maken over de hoogte van de hypotheekrente en het al dan niet verdwijnen van de hypotheekrenteaftrek. Heerlijk! Maar het allerfijnste is toch dat we kunnen gaan werken op een manier die ons bevalt in plaats van op de manier die de bank van ons eist. Noem het vrijheid.